Relacje świadków

Janina Bauman (1926-2009) Polska

Janina Bauman urodziła się w Warszawie 18 sierpnia 1926 r. w rodzinie inteligenckiej, całkowicie zasymilowanej, niereligijnej. Jej ojciec Szymon Lewinson był lekarzem urologiem, tak jak wielu innych członków jej rodziny.Przed samym wybuchem wojny Janina wraz z rodziną wyjechała do domu letniego do Konstancina, a we wrześniu wróciła z rodzicami do Warszawy.

Wysłuchaj relacji >>

Halina Elczewska (1919-2013) Polska

Halina Elczewska z d. Goldblum urodziła się 11 XI 1919 r. w Łodzi w spolonizowanej rodzinie Maurycego i Franciszki. Ojciec był dyrektorem w firmie Markusa Kohna przy ul. Łąkowej 3/5. Tam też rodzina zamieszkiwała przed wojną. Po ukończeniu gimnazjum E. Orzeszkowej przy ul. Kościuszki 21 i zdaniu matury podjęła pracę w firmie „Angielsko-Polskie Towarzystwo Handlowe” przy al. Kościuszki 1.

Wysłuchaj relacji >>

Jakob Ringart (1925-2014) Polska

Jakub miał czternaście lat, gdy niemiecka armia wkroczyła do jego rodzinnego miasta, Łodzi. Jakub ocalał z Holokaustu, ale pod koniec wojny prawie wszyscy członkowie jego szerokiej rodziny zginęli z rąk niemieckich nazistów.

Wysłuchaj relacji >>

Reinhard Florian (1923-2014) Niemcy

Reinhard Florian urodził się w rodzinie Sinti w Matheninken, w Prusach Wschodnich. Jako "Cygan" nie mógł uczyć się handlu i zmuszono go do pracy w rolnictwie.

W 1941 r. Reinhard został aresztowany przez Gestapo i w końcu deportowany do getta w Białymstoku. Prze kilka następnych lat Reinhard doświadczył bardzo ciężkich warunków w kilku pobozach koncentracyjnych i w styczniu 1945 r. został zmuszony do tzw. marszu śmierci do Loslau. Stamtąd Reinhard został ponownie deportowany do  Mauthausen i do podobozu w Ebensee.

Po wyzwoleniu Reinhard dowiedział się, że wojnę przeżył tylko jego ojciec i on, a miał wcześniej ośmioro rodzeństwa.

Wysłuchaj relacji >>

Wellesina McCrary (1933) Niemcy/Polska

Wellesina McCrary urodziła się w 1933 roku w Niemczech w romskiej rodzinie, która prowadziła koczowniczy tryb życia.

Kiedy wybuchła wojna, Wellesina miała 6 lat, i mieszkała z rodziną w Polsce. Wraz z matką, krewnymi i rodzeństwem została deportowana do obozu Auschwitz-Birkenau, a następnie do Buchenwaldu.

Po wyzwoleniu obozu Wellesina wyjechała do Berlina, gdzie odnalazł się jej ojciec, który wrócił z gułagu na Syberii. Kilka lat później Wellesina wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych.​​​​​​​

Wysłuchaj relacji >>

Petre Pandelică (1927) Rumunia

Petre Pandelică urodził się w rodzinie osiadłych Romów w południowiej Rumunii. W 1942 r. Petre razem z rodzicami i rodzeństwem został deportowany do Transnistrii. 

Pod koniec wojny w 1944 r. Petre w końcu mógł wrócić do Rumunii. Ponieważ Petre nier miał w Rumunii domu, do którego mógłby wrócić to zaciagnął sie do armii i przerpowadził do Transylwania w południowej Rumunii.

Petre i jego dwaj bracia byli jedynymi ocalałymi z ich rodziny.

Wysłuchaj relacji >>

Wsparcie Komisji Europejskiej dla opracowania tej publikacji nie stanowi poparcia dla treści, które odzwierciedlają jedynie poglądy autorów, a Komisja nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek wykorzystanie zawartych w niej informacji.